Ćwiczenia oddechowe – nie tylko do pracy z dzieckiem jakającym się.
Jąkanie ? najogólniej mówiąc ? polega na zaburzeniu koordynacji pracy narządów oddechowego, fonacyjnego i artykulacyjnego. Jąkanie jest zjawiskiem bardzo złożonym, spowodowanym przez wiele czynników. Jest przykrą dolegliwością, która może wpływać na psychikę dziecka oraz na jego pozycję wśród rówieśników. Dziecko jąkające się należy otoczyć szczególną opieką i jak najwcześniej udzielić mu właściwej pomocy.Proponuję prosty zestaw ćwiczeń oddechowych i oddechowo-fonacyjnych do wykonywania przez dziecko w domu. Wskazana jest pomoc osoby dorosłej, która kontrolowałaby właściwy przebieg ćwiczeń.
1. Dziecko leży na podłodze z misiem lub książką na brzuchu. Lewa dłoń leży na górnej części klatki piersiowej, a prawa na brzuchu. Dziecko wdycha powietrze przez nos lub usta i nos (wyczuwa unoszenie się brzucha ku górze, lewa dłoń leży nieruchomo), wypuszcza powietrze przez usta wymawiając przeciągniętą głoskę s (brzuch opada, lewa dłoń leży nieruchomo). Ćwiczenie należy wykonywać 3 razy dziennie przez 2 – 3minuty.
2. Dziecko zatyka prawą dziurkę nosa kciukiem prawej dłoni. Nabiera przez lewą dziurkę powietrze i zatrzymuje je. Następnie zatyka lewą dziurkę nosa palcem wskazującym tej samej dłoni, a odjąwszy kciuk wydycha powietrze przez prawą dziurkę. Nie odejmując palca wskazującego od lewej dziurki, wciąga powietrze przez prawą dziurkę, natychmiast zatyka ją prawym kciukiem i wydycha przez lewą dziurkę. Ćwiczenie należy wykonywać kilka razy dziennie przez 2 – 3 minuty.
3. Dziecko rozluźnia wszystkie mięśnie, opuszcza barki. Bierze głęboki wdech, spokojnie, bez wysiłku. Wydycha spokojnie. Gdy wypłynie powietrze ? należy chwilę poczekać ? niech nowy wdech nastąpi jakby sam przez się, jako nieuniknione zaczerpnięcie powietrza, a następujący potem wydech, niech znowu będzie swobodnym wypływem powietrza. Ćwiczenie należy powtarzać kilka razy dziennie.
4. Dziecko wykonuje szybki wdech przez nos i zatrzymuje powietrze przez 3 sekundy, potem wydycha powoli. Po tygodniu tego ćwiczenia należy zwiększyć pauzę do 6 sekund, po trzech tygodniach do ok. 10 sekund.
5. Zabawy oddechowe:
6. Naśladowanie śmiechu różnych ludzi ? ćwiczenie rozruszające przeponę:
staruszki: che che che
kobiety ? jasny: cha cha cha
mężczyzny ? tubalny: cho cho cho
dziewczynki ? piskliwy: chi chi chi
chłopca ? hałaśliwy: cha cha cha
Celem zaproponowanych ćwiczeń jest wyrobienie właściwych nawyków oddechowych tzn. wyćwiczenie właściwego toru oddechowego. Oddychanie jest czynnością zautomatyzowaną i odbywa się poza naszą świadomością. Jednak w toku mówienia musimy zadbać o to, aby oddychanie stało się procesem świadomym i zależnym od naszej woli. Dzięki temu oddech stanie się dynamiczny, podporządkowany zasadom oraz prawom sztuki pięknego mówienia. Jakość brzmienia głosu oraz możliwości interpretacyjne zależą w znacznej mierze od przebiegu funkcji oddechowych. Naszym celem będzie ćwiczenie tych funkcji, które doprowadzi do swobodnego operowania oddechem podczas mówienia. W uzyskaniu takiego oddechu pomogą nam ćwiczenia, które należy przeprowadzać systematycznie, stopniowo zwiększając stopień ich trudności.
Zaproponowane ćwiczenia oddechowe, prowadzone systematycznie w wywietrzonym pomieszczeniu lub np. na spacerze, na pewno usprawnią mowę dziecka, zrelaksują, zapobiegną niepłynności mówienia, poprawią zdrowotność, będą okazją do aktywnej, twórczej zabawy.